Một chiếc kính bỗng nghiêng sang một bên, một tròng cao hơn tròng còn lại hay thường xuyên trượt lệch khỏi sống mũi không chỉ ảnh hưởng đến vẻ ngoài mà còn khiến trải nghiệm đeo trở nên kém thoải mái. Vậy cách sửa gọng kính bị lệch như thế nào để lấy lại độ cân đối mà không vô tình làm hỏng gọng?
Trước khi dùng lực để nắn kính, điều quan trọng nhất là xác định đúng vị trí đang lệch. Nguyên nhân có thể nằm ở càng kính, bản lề, đệm mũi hoặc toàn bộ phần gọng trước. Chất liệu cũng quyết định cách xử lý: gọng kim loại, acetate hay TR90 không nên được điều chỉnh theo cùng một phương pháp.
Dưới đây là cách kiểm tra và khắc phục theo từng tình trạng, đồng thời giúp bạn nhận biết trường hợp nào có thể xử lý nhẹ tại nhà và khi nào nên để kỹ thuật viên thực hiện.
Vì sao gọng kính bị lệch?
Gọng kính có thể mất cân bằng sau một thời gian sử dụng dù ban đầu hoàn toàn vừa vặn.
Một nguyên nhân phổ biến là thói quen tháo kính bằng một tay. Khi lặp lại thường xuyên, lực kéo tập trung vào một bên càng và bản lề có thể khiến gọng dần thay đổi form.
Va đập cũng dễ làm kính mất cân. Chỉ một lần đánh rơi, ngồi đè lên kính hoặc để kính bị ép trong túi cùng các vật dụng khác cũng có thể khiến càng kính hoặc gọng trước cong nhẹ.
Một nguyên nhân khác thường dễ bỏ qua là ốc bản lề bị lỏng. Khi một càng kính có độ rơ lớn hơn bên còn lại, toàn bộ kính có thể nghiêng dù phần gọng trước chưa bị biến dạng.
Với gọng có đệm mũi rời, hai nose pad không cân cũng khiến một bên kính cao hoặc thấp hơn. All About Vision cho biết việc điều chỉnh đệm mũi thường được sử dụng khi kính nằm lệch, quá cao, quá thấp hoặc tạo áp lực không đều trên sống mũi.
Ngoài ra, có trường hợp gọng hoàn toàn không hỏng. Hai tai hoặc hai bên sống mũi của người đeo đơn giản không ở cùng một độ cao, vì vậy kính cần được căn chỉnh riêng theo khuôn mặt.
Dấu hiệu nhận biết gọng kính đang bị lệch
Biểu hiện dễ nhận thấy nhất là một tròng kính nằm cao hơn bên còn lại khi nhìn thẳng vào gương.
Tuy nhiên, kính bị lệch còn có thể xuất hiện dưới những dạng khác. Một bên tròng có thể nằm gần mặt hơn; kính có xu hướng xoay về một phía; một càng kính gây áp lực nhiều hơn sau tai; hoặc kính thường xuyên trượt lệch dù đã đặt đúng trên sống mũi.
Nếu một bên càng có cảm giác lỏng và phát ra chuyển động nhỏ ở bản lề, nên kiểm tra vít trước tiên. Đây là vấn đề có thể khá đơn giản và không nhất thiết cần nắn gọng.
Với kính có độ, nếu tình trạng lệch xuất hiện cùng cảm giác nhìn không thoải mái, đau đầu hoặc hình ảnh có vẻ thay đổi, nên hạn chế tiếp tục tự chỉnh. Vị trí tròng trước mắt cũng là một phần của trải nghiệm thị giác, đặc biệt với các thiết kế tròng phức tạp.
1. Xác định bên kính đang cao hoặc thấp
Bước đầu tiên trong cách sửa gọng kính bị lệch là đeo kính theo đúng vị trí thường ngày và nhìn thẳng vào gương.
Thay vì so đường gọng với chân mày — vốn có thể không cân tự nhiên — hãy quan sát vị trí hai tròng so với mắt. Warby Parker cũng khuyến nghị không nên lấy đường chân mày làm chuẩn duy nhất khi kiểm tra kính có bị nghiêng hay không.
Tiếp theo, quan sát từ phía trên hoặc nhờ người khác nhìn từ bên cạnh để kiểm tra xem một tròng có nằm gần mặt hơn bên kia không.
Hai tình trạng này cần cách chỉnh khác nhau:
Một bên cao – một bên thấp thường liên quan đến góc càng kính.
Một bên gần mặt – một bên xa mặt thường liên quan nhiều hơn đến độ mở hoặc vị trí của càng và phần nối với gọng trước.
Việc xác định sai có thể khiến bạn nắn đúng vật liệu nhưng sai vị trí.
2. Kiểm tra ốc vít và bản lề trước khi nắn gọng
Nếu một bên càng kính có độ rơ, dùng tua vít nhỏ dành cho kính để kiểm tra vít bản lề.
Hãy làm việc trên bề mặt sạch và có khăn mềm bên dưới để tránh làm xước tròng hoặc thất lạc vít.
Khi siết, chỉ xoay từng lượng nhỏ. Ốc cần đủ chắc để loại bỏ độ rơ nhưng càng kính vẫn phải đóng mở tự nhiên. Siết quá mạnh có thể làm hỏng đầu vít hoặc ren của bản lề. Warby Parker khuyến nghị điều chỉnh vít theo từng bước nhỏ thay vì cố siết mạnh một lần.
Nếu vít liên tục lỏng trở lại, bị mất, ren đã hỏng hoặc bản lề bị cong, đây không còn là trường hợp nên tiếp tục tự xử lý.
Nhiều trường hợp kính tưởng như “lệch gọng” thực tế chỉ cần xử lý đúng phần bản lề.
3. Cách sửa kính một bên cao, một bên thấp
Nếu đã chắc chắn bản lề ổn định nhưng hai tròng vẫn cao thấp khác nhau, vấn đề có thể nằm ở góc của càng kính.
Nguyên tắc thường được áp dụng là điều chỉnh rất nhẹ tại càng bên đối diện hoặc tại vùng gần bản lề. All About Vision hướng dẫn rằng nếu bên phải kính nằm cao hơn, việc điều chỉnh thường liên quan đến càng bên trái và ngược lại.
Tuy nhiên, không nên coi đây là một “công thức bẻ kính”.
Hình dạng gọng, độ cao hai tai và vật liệu quyết định cách kính phản ứng với lực. Vì vậy, mỗi lần chỉ nên thay đổi một lượng rất nhỏ, sau đó đeo thử lại.
Nếu phải dùng sức đáng kể để làm càng di chuyển, hãy dừng lại. Đó thường là dấu hiệu cho thấy vật liệu không phù hợp để tự chỉnh bằng tay hoặc điểm cần sửa nằm ở vị trí khác.
4. Điều chỉnh đệm mũi nếu kính nghiêng trên sống mũi
Với gọng kim loại có đệm mũi rời, hãy quan sát hai nose pad từ phía trước.
Hai bên không nhất thiết phải có hình dạng đối xứng tuyệt đối, nhưng chúng cần giúp kính tựa ổn định trên sống mũi và không khiến một bên gọng bị đẩy lên quá cao.
Nếu một đệm nằm quá sát hoặc xoay khác hướng, có thể điều chỉnh rất nhẹ bằng đầu ngón tay. Không nên kéo mạnh phần kim loại mảnh giữ đệm.
Khi kính còn bị nghiêng sau điều chỉnh hoặc đệm mũi đã cong đáng kể, nên để kỹ thuật viên xử lý. Những chi tiết này nhỏ và tương đối dễ biến dạng nếu bị chỉnh qua lại nhiều lần.
Với gọng có cầu mũi liền, không nên cố bẻ phần cầu chỉ để nâng hoặc hạ một bên kính. Khi đó, nguyên nhân thường cần được xử lý ở càng hoặc kiểm tra lại độ phù hợp của chính chiếc gọng với khuôn mặt.
5. Cách chỉnh gọng kim loại bị lệch nhẹ
Gọng kim loại thường có khả năng điều chỉnh nhất định, nhưng từng kim loại và cấu trúc sẽ phản ứng khác nhau.
Nếu chỉ bị cong nhẹ ở càng và không có dấu hiệu nứt, bạn có thể giữ chắc phần gọng gần tròng, sau đó tác động lực rất nhỏ lên càng ở vị trí cần chỉnh.
Không nắm một tròng rồi vặn tròng còn lại theo hướng ngược lại. Việc xoắn toàn bộ phần mặt gọng có thể khiến bản lề, vành kính và tròng cùng chịu lực.
Với gọng titanium, hợp kim nhôm, memory metal hoặc thiết kế mảnh, nên thận trọng hơn. All About Vision khuyến nghị một số vật liệu như titanium, memory titanium, hợp kim nhôm và memory plastic nên được kỹ thuật viên xử lý vì khả năng điều chỉnh khác với gọng thông thường.
Sau mỗi thay đổi nhỏ, hãy đeo lại kính rồi mới quyết định có tiếp tục hay không.
6. Gọng nhựa, acetate và TR90 bị lệch nên xử lý thế nào?
Đây là nhóm không nên áp dụng một công thức chung.
Nhiều hướng dẫn tại nhà sử dụng nước ấm để làm một số loại gọng nhựa dễ điều chỉnh hơn. All About Vision và Warby Parker đều lưu ý rằng nếu dùng nước ấm, không nên dùng nước sôi và cần tránh để nhiệt tác động lên tròng kính, đặc biệt khi tròng có lớp phủ.
Tuy nhiên, “gọng nhựa” có thể là acetate, TR90, polycarbonate hoặc nhiều loại polymer khác. Tính chất cơ học của chúng không giống nhau.
Vì thế, cách an toàn hơn là không tự dùng nhiệt nếu bạn không biết rõ chất liệu và chưa quen điều chỉnh kính.
Đặc biệt không dùng lửa, súng nhiệt hoặc máy sấy ở nhiệt độ cao để ép gọng trở lại form. Một chút sai lệch về nhiệt có thể khiến vật liệu biến dạng, bề mặt bị ảnh hưởng hoặc tròng chịu nhiệt không cần thiết.
Gọng không viền và bán viền cũng nên được xử lý chuyên nghiệp bởi cấu trúc của chúng khiến lực tác động dễ truyền trực tiếp sang tròng.
7. Kiểm tra lại độ cân sau mỗi lần chỉnh
Sau khi xử lý ốc, đệm mũi hoặc thực hiện một thay đổi nhẹ ở càng kính, hãy đeo kính lại.
Nhìn thẳng, quay đầu sang hai bên và cúi xuống như khi sinh hoạt bình thường.
Một chiếc kính được căn phù hợp nên giữ tương đối ổn định, không nghiêng rõ, không tạo áp lực bất thường ở thái dương hoặc sau tai và không trượt đáng kể khi bạn di chuyển nhẹ.
Đừng cố gắng tiếp tục chỉnh chỉ vì hai càng không chạm mặt bàn hoàn toàn giống nhau.
Mục tiêu cuối cùng của việc sửa gọng không phải tạo ra một chiếc kính đối xứng về mặt hình học, mà là giúp kính nằm đúng và thoải mái trên người sử dụng.
Có nên tự sửa gọng kính bị lệch tại nhà?
Có thể, nhưng chỉ trong những tình trạng nhẹ.
Việc siết một con ốc hơi lỏng hoặc kiểm tra đệm mũi là những thao tác tương đối đơn giản nếu bạn có dụng cụ phù hợp. Một số gọng kim loại thông thường cũng có thể được điều chỉnh rất nhẹ.
Ngược lại, không nên tiếp tục tự sửa khi gọng bị xoắn rõ, bản lề biến dạng, có vết nứt, tròng lỏng khỏi vành hoặc việc điều chỉnh cần dùng lực mạnh.
Tương tự, các thiết kế không viền, bán viền và những vật liệu khó điều chỉnh nên được đưa đến kỹ thuật viên.
Một lần chỉnh đúng vị trí thường an toàn hơn việc nắn đi nắn lại nhiều lần. Vật liệu có thể mỏi sau các chu kỳ uốn liên tục và dễ hỏng tại chính điểm đã bị tác động nhiều lần.
Gọng kính bị lệch có ảnh hưởng đến việc sử dụng không?
Với kính râm hoặc kính thời trang không độ, lệch nhẹ chủ yếu ảnh hưởng đến thẩm mỹ và sự thoải mái. Kính có thể trượt, ép một bên thái dương hoặc khiến người đeo phải liên tục dùng tay điều chỉnh.
Với kính có độ, việc gọng thay đổi vị trí đáng kể có thể làm tròng không còn nằm ở vị trí quen thuộc trước mắt. Warby Parker lưu ý rằng khi gọng thường xuyên trượt hoặc thay đổi vị trí, người dùng có thể không còn nhìn qua đúng vùng tròng vốn được căn chỉnh cho hoạt động hằng ngày.
Điều đó không đồng nghĩa gọng lệch sẽ tự động làm tăng độ cận hay gây tổn thương thị lực. Những khẳng định như vậy cần được tránh nếu không có đánh giá chuyên môn cụ thể.
Nếu sau khi kính bị biến dạng bạn xuất hiện nhìn mờ, chóng mặt, đau đầu hoặc khó chịu kéo dài, nên kiểm tra cả gọng lẫn tròng tại cơ sở chuyên môn.
Những sai lầm thường gặp khi tự sửa gọng
Sai lầm phổ biến nhất là bắt đầu bằng việc bẻ kính thay vì tìm nguyên nhân. Một ốc lỏng có thể khiến cả càng kính mất ổn định, và việc nắn càng trong trường hợp đó chỉ làm phát sinh thêm vấn đề.
Sai lầm thứ hai là áp dụng cùng một phương pháp cho mọi chất liệu. Kim loại, acetate và TR90 không có cùng khả năng chịu lực hoặc chịu nhiệt.
Sai lầm thứ ba là điều chỉnh quá nhiều trong một lần. Các nguồn hướng dẫn chuyên môn đều khuyến nghị thay đổi từng lượng nhỏ để tránh vượt quá mức cần thiết.
Cuối cùng, đừng dùng mặt bàn làm tiêu chuẩn duy nhất. Một chiếc kính cần vừa với gương mặt của người đeo, không phải vừa với một bề mặt hoàn toàn phẳng.
Khi nào nên mang kính đến kỹ thuật viên?
Nên ngừng tự chỉnh nếu gọng có vết nứt; bản lề lệch hoặc bung; vít không thể siết; phần cầu kính biến dạng; gọng trước bị xoắn; tròng lỏng; hoặc kính vẫn mất cân sau một lần điều chỉnh nhẹ.
Cũng nên ưu tiên kỹ thuật viên nếu kính có giá trị cao hoặc được làm từ vật liệu mà bạn không xác định chắc chắn.
Trường hợp đơn giản đôi khi chỉ mất một lần căn chỉnh. Trong khi đó, cố sửa sai có thể biến một vấn đề nhỏ thành hỏng bản lề hoặc nứt gọng.
Cách hạn chế gọng kính bị lệch trở lại
Thói quen sử dụng hàng ngày ảnh hưởng trực tiếp đến form kính.
Nên tháo kính bằng cả hai tay để hai càng và hai bản lề chịu lực tương đối đồng đều. Khi không sử dụng, gập kính và đặt trong hộp thay vì bỏ trực tiếp vào túi.
Hạn chế đeo kính trên đầu trong thời gian dài vì tư thế này có thể kéo hai càng rộng ra hơn thiết kế ban đầu.
Không để kính ở những nơi có nhiệt độ cao kéo dài, chẳng hạn trên bảng điều khiển ô tô dưới nắng. Nhiệt có thể ảnh hưởng đến một số gọng polymer và cả lớp phủ trên tròng.
Nếu nhận thấy ốc hơi lỏng hoặc kính bắt đầu nghiêng nhẹ, kiểm tra sớm sẽ dễ xử lý hơn khi form đã biến dạng nhiều.
Chọn gọng phù hợp để hạn chế tình trạng mất form
Một chiếc kính vừa vặn ngay từ đầu thường cần ít điều chỉnh hơn trong quá trình sử dụng.
Gọng nên có chiều rộng tương đối phù hợp với khuôn mặt, không ép thái dương và cũng không phải mở hai càng quá rộng để ôm đầu. Cầu kính cần tạo điểm tựa ổn định, trong khi chiều dài càng đủ để đi về phía tai tự nhiên.
Bên cạnh kích thước, chất liệu cũng đáng quan tâm vì mỗi loại đem đến trải nghiệm khác nhau và có yêu cầu bảo quản riêng.
Bạn có thể tham khảo các kiểu dáng tại bộ sưu tập kính mắt LECOS. Với nhu cầu lựa chọn theo phong cách, có thể xem thêm kính mắt nam LECOS và kính mắt nữ LECOS.
Gợi ý một số mẫu kính LECOS bán chạy
Trong file SKU bán chạy, LK15, LK24 và LK43 là những mẫu kính nam LECOS được ghi nhận nổi bật. Chỉ riêng ba mẫu này cũng cho thấy lý do người dùng không nên áp dụng cùng một cách nắn cho mọi gọng.
Kính mắt nam cao cấp LECOS – LK15 sử dụng gọng thép không gỉ, với các phiên bản đen, nâu và xám.
Trong khi đó, Kính mắt nam cao cấp LECOS – LK24 sử dụng gọng TR90. Đây là vật liệu khác về đặc tính so với thép không gỉ, do đó không nên mặc định phương pháp điều chỉnh của hai mẫu giống nhau.
Nếu yêu thích dáng phi công, Kính mắt nam cao cấp LECOS – LK43 sử dụng gọng nhựa PC, mang đến thêm một ví dụ về sự đa dạng của vật liệu gọng kính.
Khi chọn kính mới, thông tin về chất liệu nên được xem cùng kích thước, kiểu dáng và cảm giác thực tế trên khuôn mặt. Một mẫu kính đẹp nhưng phải liên tục nắn chỉnh vì không phù hợp với tỷ lệ người đeo sẽ khó mang lại trải nghiệm sử dụng lâu dài.
Kết luận
Cách sửa gọng kính bị lệch an toàn bắt đầu từ việc xác định đúng nguyên nhân. Hãy kiểm tra vị trí kính trên khuôn mặt, ốc bản lề, càng kính và đệm mũi trước khi nghĩ đến việc nắn gọng.
Với một số lỗi nhỏ như ốc lỏng hoặc đệm mũi chưa cân, việc xử lý có thể tương đối đơn giản. Gọng kim loại lệch nhẹ đôi khi cũng có thể điều chỉnh với lực rất nhỏ. Tuy nhiên, gọng nhựa, TR90, acetate, không viền hoặc những trường hợp đã nứt, xoắn và biến dạng rõ nên được để kỹ thuật viên xử lý.
Quan trọng hơn, đừng cố sửa một chiếc kính vốn không phù hợp với khuôn mặt. Đôi khi lựa chọn đúng kích thước và cấu trúc gọng ngay từ đầu là cách tốt nhất để duy trì sự cân đối lâu dài.
Nếu đang tìm kiếm một thiết kế mới theo tinh thần thanh lịch, hiện đại và dễ ứng dụng, bạn có thể tham khảo thêm tại LECOS. Với kính mắt, vẻ chỉn chu không chỉ đến từ kiểu dáng mà còn từ cảm giác vừa vặn và tự nhiên khi sử dụng.
FAQs
Q: Gọng kính một bên cao một bên thấp phải chỉnh thế nào?
A: Hãy xác định bên cao khi đeo kính trước gương, kiểm tra ốc và đệm mũi trước. Nếu nguyên nhân nằm ở càng kính, điều chỉnh thường liên quan đến thay đổi rất nhẹ góc của càng bên đối diện. Không nên bẻ mạnh hoặc chỉnh nhiều trong một lần.
Q: Có nên dùng nước nóng để sửa gọng kính nhựa bị lệch?
A: Không nên dùng nước sôi. Một số loại gọng nhựa hoặc acetate có thể được làm mềm bằng nước ấm để điều chỉnh nhẹ, nhưng vật liệu khác nhau phản ứng khác nhau và nhiệt có thể ảnh hưởng đến tròng hoặc lớp phủ. Nếu không xác định được vật liệu, nên nhờ kỹ thuật viên.
Q: Tại sao kính đặt trên bàn cân nhưng đeo lại bị lệch?
A: Hai tai và cấu trúc hai bên khuôn mặt có thể không hoàn toàn đối xứng. Vì vậy, một chiếc kính được căn phù hợp với người đeo đôi khi không nằm đối xứng tuyệt đối khi đặt trên mặt phẳng.
Q: Gọng kính lệch có cần thay mới không?
A: Không nhất thiết. Nếu nguyên nhân chỉ là ốc vít, đệm mũi hoặc một sai lệch nhẹ ở càng, gọng thường có thể căn chỉnh. Nên cân nhắc thay khi vật liệu đã nứt, bản lề hỏng, gọng biến dạng nhiều hoặc kích thước vốn không phù hợp.
Q: Có nên tự chỉnh kính không viền bị lệch?
A: Không nên. Kính không viền và bán viền tương đối nhạy cảm với lực điều chỉnh vì tròng tham gia trực tiếp vào cấu trúc. Những thiết kế này nên được kỹ thuật viên xử lý bằng dụng cụ phù hợp.
